Roli i gruas në organizata ekstremiste

03 shkurt 2017 13:46

Viteve t? fundit jemi d?shmitar? t? rritjes s? numrit t? grave t? p?rfshira n? organizata ekstremiste, duke p?rfshir? k?tu pjes?marrjen n? konflikte t? huaja. As Kosova nuk ka mbetur e paprekur nga ky fenomen. Pak m? shum? se 40 gra kosovare i jan? bashkuar konfliktit t? Siris? dhe Irakut. P?rderisa hulumtimet e shumta tregojn? q? grat? mund t? jen? mb?shtet?se t? ekstremizmit t? dhunsh?m, ashtu si? mund t? jen? viktima, ato gjithashtu kan? rol n? kund?rveprimin dhe parandalimin e tij.

Profilet e grave q? i jan? bashkuar konfliktit t? Siris? dhe Irakut ndryshojn? dhe secila i ka karakteristikat dhe arsyet e ve?anta q? e kan? shtyr? drejt k?tij konflikti. Por, ajo se ?far? i bashkon k?to gra ?sht? m?nyra e jet?s gjat? konfliktit t? Siris? dhe Irakut. Rolet e grave n? t? ashtuquajturin ?shteti Islamik? mund t?i vendosim n? dy grupe t? m?dha: 1. Ato shihen si agjente t? ?shtet- nd?rtimit? si gra, n?na dhe m?suese, dhe? 2. Si p?rhap?se t? ideologjive ekstreme apo rekrutuese t? personave tjer?, kryesisht gra e vajza t? reja. Propaganda e ?shtetit islamik? ?sht? jasht?zakonisht e sofistikuar dhe ka nj? perspektiv? gjinore. Dokumentet online t? ISIS trajtojn? ?Gruan Per?ndimore? dhe ?Gruan Myslimane n? shtetin islamik?, dhe mundohen t? paraqesin modelin e nj? gruaje ?t? v?rtet??, e cila n? territorin e ?shtetit islamik? nuk do t? trajtohet si nj? objekt seksual, por p?rkundrazi ? do t? vler?sohet si nj? subjekt, roli i s? cil?s nuk shkon p?rtej pragut t? sht?pis?.

Jeta p?r gra n? t? ashtuquajturin ?shteti Islamik? ?sht? mjaft e kufizuar dhe tradicionale. Grat? n? k?t? territor i kan? t? p?rcaktuara rolet n? m?nyre strikte, dhe kjo ndarje e roleve nd?rmjet burrave e grave ?sht? e bazuar t?r?sisht n? gjinin? e tyre. Me r?nd?si ?sht? t? theksohet se kjo ndarje strikte dhe patriarkale e roleve gjinore vlen vet?m p?r t? ashtuquajturin ?Shteti Islamik?, sepse organizatat tjera terroriste si? jan? Boko Haram apo Al ? Nusra e kan? braktisur k?t? ndarje strikte. N? rastin e organizat?s terroriste Boko Haram, grat? mund t? marrin arm?t dhe t? luftojn? n? konflikt. Nj?jt? ndodh edhe me organizat?n tjet?r terroriste Al ? Nusra.

N?se je burr? n? t? ashtuquajturin ?Shtetin Islamik? ke t? drejt? t? luftosh dhe t? kryesh operacione ushtarake. Nd?rkaq, n?se je grua ? nuk ke t? drejt? t? largohesh nga sht?pia pa lejen e burrit. Rolet gjinore t? ndara n? k?t? m?nyr? jan? t? publikuara edhe n? ?Grat? e Shtetit Islamik ? Nj? Manifest mbi Grat? nga Brigada Al ? Khanssaa?. Aty shpjegohet qart? se gruaja n? k?t? ?shtet? duhet t? jet? nj? n?n? e mir? p?r f?mij?t e saj mir?po para se gjithash duhet t? jet? nj? grua e mir? p?r burrin e saj. P?r m? tep?r, aty shpjegohet q? t? vetmen pun? jasht? sht?pis? q? mund ta kryej? gruaja ?sht? t? jet? edukatore (p?r grat? dhe f?mij?t tjer?) dhe n?se paraqitet nevoja edhe mot?r medicinale/infermiere.

Grat? e martuara kan? jetuar me burrat e tyre dhe t? ndara nga grat? e pamartuara t? cilat kan? jetuar n? sht?pi tjera, t? quajtura ?maqqar?, deri kur t? marrin ofert? p?r martes?. Ani pse gruaja k?tu b?n nj? jet? mjaft t? kufizuar dhe t? drejtat e saj shkelen vazhdimisht, roli i gruas glorifikohet ? p?r m? tep?r, detyrat e saj shihen si t? drejta nga plot gra q? jetojn? atje. Kjo mund t? v?rehet online nga postimet e shumta t? grave apo vajzave t? reja q? jetojn? atje. Ato paraqesin imazhe nga jeta e tyre n? konfliktin e Siris? dhe Irakut, duke u munduar t? p?r?ojn? mesazhe tek personat tjer? q? kan? potencial p?r t? r?n? pre e ideologjive t? dhunshme ekstremiste.

Hulumtueset nga Qendra Kosovare p?r Studime t? Siguris? kan? biseduar me dy nga grat? e kthyera nga konflikti i Siris? dhe Irakut dhe t? pyetura p?r aktivitetin e tyre gjat? koh?s sa kan? jetuar atje, nj?ra nga k?to gra ka th?n?:

"Jeta p?r grat? n? territorin q? mbahet nga ISIS-i ?sht? e nj?jt? ?do dit?. Grat? gatuajn?, mblidhen s? bashku dhe flasin, dhe burrat shkojn? p?r t? luftuar n? beteja. Nuk ka kampe p?r grat?, kampet jan? t? hapura vet?m p?r burrat dhe grat? nuk lejohen t? hyjn?.? Ne kishim arm?, por i kishin vet?m p?r sigurin? ton?, jo se kemi luftuar apo t? kemi marr? pjes? n? konflikt."

Duke par? nj? gjendje t? till?, lirsh?m mund t? vijm? n? konkludim q? grat? kosovare ani pse mund t? ken? vendosur t? udh?tojn? drejt konfliktit t? Siris? dhe Iraku, nuk kan? marr? pjes? aktive n? luftime apo n? konflikt. Sht?pit? ku grat? kosovare kan? jetuar nuk mund t? cil?sohen si kampe ushtarake meq? grat? nuk kan? t? drejt? as t?u afrohen kampeve ushtarake ku trajnohen burrat.? P?r m? tep?r, bazuar n? intervistat me grat? pjes?marr?se n? konfliktet e Siris? dhe Irakut, por edhe pas konsultimit t? literatur?s, ?sht? e qart? q? grat? n? p?rgjith?si nuk kan? t? drejt? t? ken? pozita udh?heq?se e as t? ken? arm? me vete.??

Por pse ?sht? me r?nd?si t? diskutohet mbi jet?n e gruas n? konfliktin e Siris? dhe Irakut?

Meq? po shohim q? taktikat e rekrutimit nga organizatat ekstremiste t? dhunshme si ISIS jan? t? sofistikuara dhe kalojn? ?do m?nyr? tradicionale t? rekrutimit, si rezultat metodat tradicionale p?r t?iu kund?rp?rgjigjur organizatave t? tilla nuk jan? m? efektive. Meq? tashm? e kemi nj? pasqyr? se ?far? ?sht? jeta p?r gruan n? k?t? konflikt, duhet p?rdorur k?t? p?r t? prodhuar kund?r?narrativa fillimisht. E dyta, duhet punuar n? emancipimin e gruas n? Kosov? meq? edhe ashtu, grat? kosovare p?rballen me diskriminim gjinor t? theksuar n? ?do institucion e n? ?do fush? t? shoq?ris? ton?. Vet?m pasi ta kemi b?r? t? qart? q? grat? n? konfliktin e Siris? dhe Irakut do t? keqtrajtohen, dhe t? drejtat e tyre elementare nuk do t? merren parasysh, do t? kemi b?r? hapin e par? drejt krijimit t? nj? kund?r- narrative t? efektshme.?

03 shkurt 2017
13:46

Rudinë Jakupi