"Kurva" është konstrukt shoqëror

30 janar 2017 12:07

?Kurva? nuk ekziston. Ky epitet e ka vendin n? list?n e gj?rave q? nuk ekzistojn?, bashk? me zanat e malit, minotaur?t, apo dragonjt?. K?shtu i siguron Laura Bates adoleshentet n? librin e saj p?r vajza Girl Up. Bates shpjegon se ky term ?sht? vet?m q?ndrim i projektuar p?r vajzat dhe grat? nga shoq?ria seksiste q? tronditet kur ato kan? guxim t? flasin p?r seksin dhe t? marrin n? kontroll jet?n e tyre personale dhe t? mos ia ?dhurojn?? at? nj? burri tjet?r.

Paranoj? kolektive p?rjetohet sa her? q? diskutohet rreth degjenerimit t? shoq?ris?. K?t? degjenerim s? pari e lidhim me degjenerimin e gruas (??ikat jan? tranu!? ?Grat? s?po na d?gjojn?!?), e degjenerimin e gruas e lidhim me prishjen e familjen dhe humbjen e nderit t? sht?pis?. N? ambiente shoq?rore dhe institucionale, n? artikuj gazetaresk, p?rfshir? shpesh edhe reagime nga ?autor? serioz??, fjala ?kurv?? dhe ?kurv?ri? p?rdoret p?r ta p?rshkruar dhe barazuar dik? apo di?ka me nivelin m? t? ul?t, m? t? padenj?, m? t? sh?mtuar dhe m? t? shfrenuar. Nuk ngopen dot. Duket se vet?m kjo fjal? i ndihmon t? lirojn? mllefin mizogjen t? kultivuar brez pas brezi. At? e b?jn? autor? shkrimesh e poet?, gazetar? e politikan?. Por sigurisht q? injoranca e dhunshme e burrave shqiptar? (e grave po ashtu) ?sht? e kuptueshme q? buron jo vet?m nga t? par?t tan?, por edhe nga historia bot?rore e evolucionit t? qenieve njer?zore.

Sipas Christopher Ryan dhe Cacilda Jetha n? librin e tyre Sex at Dawn, pavar?sisht se sa gjenial ka qen? Charles Darwin, ai na ka m?suar se ?n?nat i kemi kurva.? Kjo p?r shkak se p?rmes narratives standarde t? evolucionit seksual t? qenieve njer?zore, ?kurv?ria? ?sht? prezantuar si tipar inherent dhe i pashmangsh?m tek grat?. Narrativa shkon k?shtu: Djali takohet me vajz?n. Djali dhe vajza e vler?sojn? nj?ri tjetrin n? baz? t? agjendave dhe kapaciteteve t? ndryshme riprodhuese. Ai k?rkon shenja t? rinis?, fertilitetit, sh?ndetit t? mir?, munges?s s? p?rvojave t? kaluara seksuale, dhe t? besnik?ris? seksuale n? t? ardhmen. Ajo k?rkon shenja t? pasuris?, statusit shoq?ror, sh?ndetit fizik, dhe mund?sin? q? ai nuk do ta braktis? at? (dhe f?mij?t) materialisht. Pra kjo narrativ? e redukton interaksionin heteroseksual n? prostitucion; pra grat? i shk?mbejn? sh?rbimet seksuale p?r qasje n? resurse dhe siguri nga burrat.

Sigmund Freud ka paraqitur grat? si inferiore n? aspektin seksual, dhe p?r shum? bashk?-mendimtar? t? tij, p?r grat? ?sht? th?n? q? nuk kan? libido (d?shir? seksuale) fare. Ata kan? prezantuar marr?dh?nien seksuale si k?naq?si e burrit, por detyr? bashk?shortore dhe obligim riprodhues i grave. Nuk ?sht? ?udi pse lirin? seksuale t? grave q? kan? devijuar nga kjo norm? i kan? kategorizuar si t? shfrenuara. Epoka e muzik?s Jazz n? Amerik? n? 1920-at karakterizohet pik?risht me panikun rreth ?degjenerimit t? shoq?ris??. Degjenerimi i referohet nj? kulture t? re t? grave e njohura si ?flappers? dhe t? portretizuara nga Scott Fizgerald n? librat e tij sikurse The Great Gatsby dhe This Side of Paradise. Me marrjen hov t? k?saj kulture, grat? u dhan? shkelm normave viktoriane t? grave tradicionale me muzik?, vall?zim, mod?, seks, dhe alkool. Shokuese, apo jo?

Baker Brown, nj? gjinekolog britanez, diku rreth vitit 1858 ka argumentuar q? masturbimi tek grat? ka efekte fatale an?sore, diku filluar nga histeria dhe epilepsia e deri tek mania dhe vdekja. Ai ka sugjeruar largimin e klitorisit si zgjidhje. Pas kryerjes se disa nd?rhyrjeve t? tilla, Brown ?sht? p?rjashtuar nga Shoq?ria Obstetrike e Londr?s dhe qarqet mjek?sore britaneze e kan? diskredituar heqjen e klitorisit. Por, praktika barbare e heqjes se klitorisit ?sht? ende praktik? e rregullt n? shum? shtete afrikane, me q?llimin e vet?m ruajtjen e nderit dhe shmangien e ?kurv?ris??. P?r shkak t? k?tij parimi brutal shum? vajza t? vogla vdesin nga gjakderdhja e brendshme e grat? n? lindje, nd?rsa ato q? mbijetojn? p?rballen me v?shtir?si gjat? ciklit menstrual, lindjes, dhe disa prej tyre nuk arrijn? t? ndjejn? m? kurr? k?naq?si seksuale.

Ryan & Jetha thon? se para luft?s kund?r drog?s, terrorit, apo luft?s kund?r kancerit, ka pasur luft? kund?r d?shir?s seksuale fem?rore. Dhe kjo luft? vazhdon n? shoq?ri t? dhunshme patriarkale. Ato gra q? guxojn? t? heqin dor? nga ?turpi fem?ror? p?shtyhen, fyhen, i divorcojn? dhe i ndajn? nga f?mij?t, digjen si shtriga, patolizohen si histerike, varrosen deri n? qaf? n? r?r?n e shkret?tirave, dhe gjuhen me gur? deri n? vdekje. Dhe jo vet?m ato, por edhe f?mij?t e tyre jan? t? n?mur: ?ata ? t? bijt? dhe bijat e kudr?s? sakrifikohen para zot?ve pervers? dhe konfliktuoz t? injoranc?s, turpit dhe frik?s.? ? thon? autor?t.

B?n t? jesh seksi por jo seksuale, pra t? jesh objekt por jo subjekt seksual. T? qenit seksuale apo subjekt seksual n? nj? rreth e ambient konservator mbetet mallkim. Kjo norm? e pakuptimt? ?sht? arsyeja pse shum? gra t? reja n? Kosov? n? m?nyr? q? t? jen? t? pranueshme p?r martes? i ekspozohen himenoplastik?s, nd?rhyrje p?r operimin e cip?s virgj?rore, nd?rhyrje kjo q? realizohet n? dhoma joligjore spitalore, n? rrethana t? rrezikshme dhe pa mbik?qyrje profesionale. Ky fenomen jo vet?m q? nuk ?sht? pjes? e debatit strategjik institucional p?r mbrojtjen e sh?ndetit t? vajzave dhe grave dhe ngritjen e vet?dijes s? p?rgjithshme, por diskutohet prej perspektiv?s p?r?muese p?r grat? e reja q? e b?jn? nj? ?trik? t? till? manipulues, q? mashtrojn? burrat dhe e fshehin ?turpin? e tyre. E kush vendos t?i hyj? nj? praktike t? pasigurt e t? dhimbshme pa pasur arsye q? nd?rlidhen drejtp?rdrejt? me t? ardhmen dhe jet?n e tyre, si rrjedhoj? e t? qenit seksualisht aktive n? nj? rreth t? till? k?rc?nues?

Shum? studime kan? pohuar se sharjet, posht?rimi dhe etiketimi me ?kurv?ri?, (q? n? gjuh?n angleze njihet si ?slut-shaming?) ndikon shum? n? mir?qenien dhe vet?vler?simin e grave n? p?rgjith?si, por n? ve?anti t? vajzave, t? cilat p?rballen me konflikt identitar gjat? periudh?s s? adoleshenc?s. Jo vet?m nj? trajtim i till?, por vet?m nj? frym? ku nj? diskurs i till? dominon ndikon n? sh?ndetin e tyre (ton?) mendor, n? m?nyr?n se si ato e shohin dhe e trajtojn? veten, n? kufizimet q? i vendosin p?r t? tjer?t dhe sa jan? n? gjendje ta zot?rojn? plot?sisht trupin e tyre.

Por emancipimi seksual ?sht? proces i v?shtir?. Duhet t? ket? hap?sir? t? sigurt dhe tekste revolucionare n? sht?pi e shkoll? q? t? flitet rehatsh?m p?r tema t? ?parehatshme?, dhe politika strikte t? kodit t? sjelljes dhe ngacmimit seksual n? institucione q? t? ?rr?njoset ?kurv?ria? si koncept nga mendja dhe goja. E pakta q? mund t? b?jm? ?sht? t? mos e reduktojm? asnj? grua p?rmes epiteteve p?r?muese, qoft? ajo vajza apo motra jote, Kallashi apo Morena Taraku. E assesi t? mos e pranojm? si pjes? t? zakonshme n? medie tona, edhe at?her? kur mendojm? se po p?rdoret vet?m si simbolik? dhe jo epitet per se. P?rkufizime konstruktive p?r t? shprehur mos-miratim ka sa t? duash. Por ato vijn? sapo t? kemi kuptuar rr?nj?t e pabarazis? dhe rrethanat nga t? cilat marrin hov fenomene apo karakteristika t? caktuara.

??Kurva? ?sht? konstrukt shoq?ror? po thon? grat? gjithandej globit n? marshe e protesta, n? libra dhe medie feministe. Ajo ?sht? shpikur nga burrat dhe ende mir?mbahet nga po ata bashk? me grupe grash t? painformuara nga po ky sistem patriarkal q? p?rforcon seksizmin e brendsh?m dhe na kthen kund?r nj?ra tjetr?s. Por n? ju p?lqeft? apo jo, emancipimi seksual i grave po ndodh. P?r dallim nga gjyshet dhe n?nat tona, sot po p?rpiqemi ta rikthejm? v?mendjen tek trupat ton? dhe t? njihemi me pushtetin q? kemi mbi to, po kemi m? shum? mund?si t? zgjedhim, po k?rkojm? siguri q? t? jetojm? jet?n q? e duam, po e zb?rthejm? kompleksitetin e pseudo vlerave patriarkale t? ??ilt?rsis? fem?rore? dhe raporteve t? korruptuara gjinore.?

30 janar 2017
12:07

Shqipe Gjocaj