Napoleoni amerikan i katër viteve të ardhshme

14 nëntor 2016 10:23

?Ne, grat? amerikane, themi se Amerika nuk ?sht? demokraci.? - th?rriste Alice Paul dhe aktivistet e tjera p?r t? drejt?n e vot?s p?r grat? pran? Sht?pis? s? Bardh? n? vitin 1917. ?E drejta e vot?s p?r grat? nga vet? grat? n? SHBA u fitua n? vitin 1920 me shum? v?shtir?si, me protesta e greva urie, me burgosje e tortura. Kjo e drejt? u ratifikua p?rmes Amendamentit t? 19-t? t? Kushtetut?s s? SHBA-ve. Ngjash?m, shum? t? drejta t? tjera themelore q? sot merren si t? mir?qena u fituan nga grat? feministe me shum? mund e k?mb?ngulje. Por fitorja elektorale e Donald Trump tregon regres n? shum? aspekte t? demokracis? gjinore dhe t? barazis? shoq?rore s? fituar deri m? tani.

Gjat? fushat?s zgjedhore t? Partis? Demokratike, t? rinjt? dhe t? rejat m? shum? impresionoheshin nga premtimet e Sanders p?r barazi shoq?rore dhe ndryshime strukturore sesa nga mund?sia e zgjedhjes s? presidentes s? par? n? historikun e republik?s amerikane. N? vend t? dy kandidat?ve demokrat?, p?rkrah?sit e t? cil?ve shtyheshin p?r politikat m? t? mira, nga t? cilat do t? p?rfitonin grat? e klas?s pun?tore, minoritetet etnike dhe fetare, gjinore dhe seksuale, p?rkrahja shtet?rore doli t? jet? p?r nj? burr? republikan. Nj? burr? patronizues e autoritar, nj? mizongjinist dhe ngacmues seksual, biznesmen me d?shtime t? m?dha n? karrier?n e tij dhe i pap?rgjegjsh?m n? pagimin e taksave, personalitet fam?keq i show bizit, pa p?rvoj? politike por pro politik?s shoviniste.

Sundimtari francez Napoleon Bonaparta?p?rmes Kodit civil n? fillim t? shek. XIX, e ripohoi pozit?n inferiore t? grave, pasivitetin politik dhe var?sin? e tyre t? plot? nga burrat e familjes, duke i shqelmuar k?shtu p?rpjekjet e grave aktive gjat? Revolucionit Francez. Trump ka premtuar p?r nj? mision t? ngjash?m.

Nj? nga arritjet m? t? r?nd?sishme feministe n? rrezik p?r t?u mposhtur n?n mandatin e Trump, ?sht? e drejta e grave p?r abort. M? 1973, Gjykata Supreme mori k?t? vendim historik t? njohur si Roe kundrejt Wade. Q? at?her? e deri m? sot, grat? n? SHBA ende luftojn? p?r k?t? t? drejt? themelore, e drejt? q? vazhdimisht k?rc?nohet nga republikan?t. N? debatin e tret? presidencial, Trump ka premtuar se do t? caktoj? gjyqtar? q? p?rkrahin perspektiv?n ?pro jet?? duke i v?n? k?shtu politikat riprodhuese n? dor? t? gjyqtar?ve konvencional?, duke ia reduktuar buxhetin ?Planifikimit Familjar?, dhe duke u marr? autonomin? grave nga vet? trupat e tyre.

N? fillim t? fushat?s s? tij, Trump u deklarua kund?r vendimit t? Gjykat?s Supreme p?r legalizim t? martes?s s? seksit t? nj?jt?. Sipas tij, nj? vendim i till? do t? duhej t? jet? ??shtje dhe vendim q? secili shtet e merr n? m?nyr? individuale. Po ashtu, n?se zgjidhet president, ai ka pohuar se fuqish?m do ta konsideroj? caktimin e gjyqtar?ve p?r anulim t? atij vendimi. Pra e drejta themelore p?r martes?, e fituar po ashtu me shum? mund nga gra e burra t? k?tij komuniteti, tanim? si e drejt? themelore e garantuar, do t? jet? n? pik?pyetje n?n mandatin e Trump.

D?shmit? e publikuara gjat? k?saj fushate zgjedhore treguan sesi Trump i sulmon seksualisht grat? q? ai i konsideron atraktive, se mburrej p?r k?t? qasje dhe se kjo i lejohet si burr? i famsh?m dhe i pushtetsh?m. P?rderisa k?to d?shmi u kthyen n? debat publik duke e shquar nj? sjellje t? till? si ?sulm seksual? dhe si rrjedhoj? vep?r penale, shum? gra dol?n publikisht me tregimet e tyre personale sesi jan? sulmuar dhe sulmohen seksualisht n? po at? m?nyr? me t? cil?n kandidati p?r president mburrej dhe tallej. E ishte pik?risht kjo nj? nd?r arsyet pse menj?her? pas fitores s? Trump po protestohet vrullsh?m nga shum? gra e burra, t? cil?t po shprehin frik?n se me nj? president t? till? do t? ndjehen vazhdimisht t? k?rc?nuar/a.

Edhe pse e drejta e vot?s p?r grat? u fitua v?shtir? dhe ende nuk ?sht? festuar nj?qindvjetori i nj? arritjeje t? till?, privilegji racor ende rezonon. Pavar?sisht fjaloritit?vulgar dhe qasjes posht?ruese p?r grat?, fitores s? Trump del se i kan? kontribuar kryesisht grat? e rac?s s? bardh?. Kjo u shpjegua me faktin se k?to gra kan? votuar me po t? nj?jtin motiv sikurse edhe burrat; privilegji racor dhe etja p?r ?Amerik? t? bardh??.

?Trump that bitch? dhe ?Bern the Witch?, apo me p?rkthim t? p?raf?rt ?munde kudr?n? dhe ?digjeni shtrig?n?, jan? dy nga sloganet q? d?shmojn? p?r seksizmin dhe mizongjinin? ndaj Hillary Clinton p?rgjat? gjith? k?saj fushate zgjedhore nga entuziast?t republikan? t? Trump e po ashtu nga ata demokrat? t? Bernie. Gjat? fushat?s, ajo ?sht? kritikuar se b?rtet, se nuk buz?qesh mjaftuesh?m, q? nuk ?sht? e af?rt, p?r dallim nga burrat me t? cil?t ka garuar, tek t? cil?t t? nj?jtat tipare jan? ?muar p?r vendosm?ri.

P?rve? gabimeve dhe vendimeve t? saj profesionale sidomos si Sekretare e Shtetit, fushata e Clinton ?sht? d?mtuar dhe besimi qytetar ?sht? ndikuar edhe nga gabimet e burrave n? jet?n e saj personale dhe profesionale. N? nj?r?n an?, sa her? Clinton kritikonte kund?rshtarin e saj p?r mizongjini, ajo i kthehej bumerang me gabimet e bashk?shortit t? saj, i cili jo vet?m q? njihet p?r afer?n me ish praktikanten e tij gjat? koh?s kur ishte president, por p?rballej edhe me akuzat p?r ngacmim seksual nga gra t? tjera.

N? an?n tjet?r ishte edhe bashk?pun?tori i saj i ngusht?, Anthony Weiner, nga kompjuteri i t? cilit Wikileaks i ekspozoi email-et e Clintonit q? ia d?mtuan duksh?m fushat?n. Weiner ?sht? ashtu i njohur p?r skandale seksuale, p?rfshi me nj? t? mitur q? automatikisht e kriminalizon personin e rritur n? fjal?. Pra, jo vet?m q? asaj iu desht t? jap? llogari p?r gabimet e saj profesionale t? cilat i ekspozoheshin n? secil?n m?nyr?, por u desht t? jap? llogari edhe me b?mat e burrave t? af?rt, t? cil?t nuk pushuan s? ushtruari privilegjin seksual mashkullor.

Trump n? an?n tjet?r, jo vet?m q? nuk u p?rgjigj p?r ngacmimet dhe sulmet seksuale, t? cilat u d?shmuan me video e audioin?izime, ai g?zoi p?rkrahje t? plot? nga shum? bashk?pun?tor?, votues?dhe nga familjar? t? tij. Vajza e tij Ivanka mbronte t? atin duke argumentuar rreth numrit t? grave q? ai ka pun?suar n? kompanit? e tij, nd?rsa bashk?shortja Melania e shquante bashk?shortin e saj p?r zot?ri t? v?rtet? dhe se m?nyra sesi ai i saj i trajton grat?, i reduktoi n? ?muhabete djaloshare?.

P?rmes retorik?s s? bazuar n? seksiz?m, raciz?m, homofobi e ksenofobi, Trump paralajm?roi se do t? sundoj? dhe nuk do t? udh?heq?, q? do t?i kontribuoj? shtypjes dhe jo liris?. P?r kat?r vitet e ardhshme, do t? ket? nj? sundimtar, nj? Napoleon q? sheh grat? si sllave, q? u rimerr grupeve minoritare t? drejtat themelore t? fituara me v?shtir?si, q? krijon ndarje fetare dhe kulturore. Por jo vet?m q? grat? nuk po ?q?ndrojn? n? sht?pi p?r t? mbaruar gurabija?, ato (bashk? me burra) po e zaptojn? hap?sir?n publike duke protestuar n? mbrojtje t? siguris? s? tyre, t? drejtave themelore qytetare, dhe kund?r urrejtjes s? predikuar nga Trump.


?

14 nëntor 2016
10:23

Shqipe Gjocaj