Mali i Zi në NATO: therrë në sytë e Putinit

16 tetor 2016 11:40

Shteti yn? fqinj, Mali i Zi, sot mban zgjedhje t? rregullta parlamentare. Sipas anketave, n? vend t? par? s?rish pritet t? dal? partia e cila udh?heq me vendin q? 25 vite ? Partia Demokratike e Socialist?ve (DPS) e kryeministrit Millo Gjukanoviq. Por me gjas? ajo do ta ket? m? t? v?shtir? se her?ve t? tjera q? t? formoj? qeveri, p?r shkak t? pak?naq?sive popullore me qeverisjen (sidomos korrupsionin), mund?sis? se nuk mund t? gjej? partner? p?r koalicion t? q?ndruesh?m, dhe faktit se opozita ?sht? b?r? bashk? n? blloqe.

Nga rezultati i zgjedhjeve do t? kuptohet n?se fqinji yn? do t? vazhdoj? trajektoren pro-per?ndimore dhe konstruktive n? politik?n e jashtme ? politik? t? cil?n e ka ndjekur me sukses duke e p?rafruar Malin e Zi n? strukturat euro-atlantike, p?rkund?r faktit se paralelisht ?sht? b?r??hambar i investimeve ruse n? ekonomi.

E ve?anta e k?tyre zgjedhjeve ?sht? se ato shihen edhe si?nj?far? referendumi p?r an?tar?simin e Malit t? Zi?n? aleanc?n ushtarako-politike t? NATO-s, nj? nd?r ??shtjet m? p?r?ar?se n? shoq?rin? malazeze. Mali i Zi tashm? e ka marr? ftes?n prej NATO-s dhe i ka p?rfunduar negociatat p?r an?tar?sim n? maj t? k?tij viti, nd?rkoh? q? pret ratifikimin e k?saj marr?veshjeje nga Kuvendi q? do dal? prej zgjedhjeve t? 16 tetorit (si dhe nga kuvendet e vendeve an?tare). ?

Pas ndarjes nga Serbia p?rmes referendumit n? vitin 2006, dhe njohjes s? pavar?sis? s? Kosov?s n? vitin 2008 ? hapa q? Gjukanoviq arriti t?i shtyj? p?rpara p?rkund?r rezistenc?s s? serb?ve t? Malit t? Zi, q? p?rb?jn??rreth 30% t? popullsis?, dhe rrymave t? tjera pro-lindore n? vend ? an?tar?simi n? NATO e p?rb?n ndoshta nj? sfid? edhe m? t? v?shtir? p?r prij?sin deri tani t? pakontestuesh?m t? vendit fqinj.

Problem n? k?t? mes nuk ?sht? vet?m popullariteti i ul?t i NATO-s (p?r shkak t? historis? s? bombardimeve dhe lidhjeve tradicionale me Rusin?), por sidomos kund?rshtimi i madh dhe aktiv i Rusis? ndaj k?tij hapi.

Procesi i an?tar?simit t? Malit t? Zi n? NATO duhet par? si?pjes? e konfliktit t? madh q? ka shp?rthyer viteve t? fundit?n? mes t? Rusis? dhe per?ndimit p?r zgjerimin e sferave t? interesit ? konflikt ky q? shp?rtheu p?rgjaksh?m n? Ukrain? dhe m? her?t n? Gjeorgji, q? po manifestohet n? luft?rat proxy n? Siri, n? p?rpjekjet e t? dyja pal?ve p?r ta b?r? p?r vete Turqin?, apo edhe n? l?vizjet e fundit taktike si?zhvendosja e arm?ve nukleare ruse n? thell?si t? Baltikut. ?

Si? edhe e ilustroi?raporti i fundit i Assoiciated Press mbi ngritjen e baz?s s? inteligjenc?s ruse n? Nish t? Serbis?, Ballkani ?sht? nj? prej fronteve t? r?nd?sish?me n? k?t? betej? t? thell? gjeopolitike, gj? q? e shpjegon insistimin per?ndimor p?r ta p?rshpejtuar futjen e Malit t? Zi brenda mburoj?s s? NATO-s, dhe kund?rshtimin e fort? t??Rusis? ndaj k?tij fakti.

Si parantez?, meriton t? p?rmendet fakti se r?nd?sia e an?tar?simit t? Malit t? Zi n? NATO ?sht? edhe arsyeja p?rse per?ndimi, sidomos Departamenti i Shtetit i SHBA-ve, insiston kaq fort q? Kosova t? miratoj? demarkacionin me Malin e Zi (nj? vend an?tar duhet t? ket? kufij t? qart?).

Rusia n? Ballkan vazhdimisht po e shantazhon per?ndimin me destabilizim dhe duke luftuar kund?r interesave strategjike t? saja.?Bosnja, Maqedonia dhe Kosova mbeten pikat m? t? brishta p?r shkak t? konflikteve nd?retnike dhe politike, dhe n? k?to vende Rusia ka ndikim p?rmes lojtar?ve politik t? agjend?s s? saj (ve?an?risht Dodikun n? Bosnje dhe Gruevskin n? Maqedoni).

Por ndaj k?tij presioni rus nuk ka mbetur imun as Mali i Zi, p?r shkak t? p?r?arjes s? thell? shoq?rore n? mes t? rrymave pro-per?ndimore (malazez?ve dhe shqiptar?ve) dhe atyre pro-ruse (kryesisht serb?ve).

Vitin e kaluar, n? koh?n kur per?ndimi po ia hapte rrug?n Malit t? Zi p?r an?tarsim n? NATO, n? vendin fqinj shp?rthyen protestat m? t? m?dha anti-qeveritare q? jan? par? ndonj?her? n? k?t? vend,?t? nxitura nga opozita pro-serbe dhe pro-ruse.?Dyshohet fort se n? nxitjtjen e tyre luajti rol edhe sh?rbimi informativ i Rusis? (FSB).

Nd?rhyrja ruse n? politik?n e brendshme t? Malit t? Zi ?sht? e dukshme edhe n? k?t? cik?l zgjedhjesh, dhe ajo nd?rhyrje duket t? jet? aq e madhe saq? e ka shqetesuar tej mase edhe vet? Gjukanoviqin.

Para disa dit?sh, n? nj? intervist? dh?n? kanalit PINK, Gjukanoviq hapur dhe ashp?r?akuzoi Rusin? se kishte hedhur para t? majme?p?rmes kanaleve zyrtare dhe sekrete p?r t? ndikuar n? zgjedhjet e shtetit t? tij. Deklarata kaq e drejtp?rdrejt? ?sht? mjaft e pakazont?, marr? parasysh faktin se Gjukanoviq nd?r vite ?sht? kujdesur q? p?rkund?r linj?s pro-perendimore, t? mos krijoj? raporte konfliktuale me Rusin? p?r shkak t? lidhjeve historike dhe investimeve t? shumta t? biznesmen?ve rus.

Por tani p?r shkak t? agresivitetit t? Putinit, p?r t? cilin an?tar?simi i Malit t? Zi n? NATO ?sht? hal? n? sy, konflikti ?sht? b?r? i hapur dhe udh?kryqi p?r fqinj?t tan? ?sht? b?r? i qart?.

Dy dit? para zgjedhjeve, n? nj? prononcim t? fundit para heshtjes parazgjedhore, Millo Gjukanoviq e artikuloi shum? qart? se p?r ?ka po vendoset n? k?to zgjedhje.??Duhet t? zgjedhim n?se duam t? jemi vend i BE-s? dhe NATO-s, apo n?se do t? jemi koloni e Rusis??, tha kryeministri malazez. ?P?r interesin e Kosov?s, shqiptar?ve dhe rajonit n? p?rgjith?si, na mbetet t? shpresojm? se malazez?t do t? zgjedhin t? par?n.

16 tetor 2016
11:40

Kremlin Shah